Bláorka

Fróðleikur

Sólarsellur

Hvað eru sólarsellur, hvernig framleiða þær rafmagn og hvað þarf að hafa í huga við val?

5 mín lestur

Hvað eru sólarsellur?

Sólarsellur eða ljósspennurafhlöð (e. photovoltaic cells) eru búnaður sem breyta sólarljósi (ljósorku) yfir í raforku með hjálp hálfleiðara. Í kristöllum hálfleiðara er að finna rafeindir sem gleypa ljóseindir sólargeislanna við rétt skilyrði og mynda rafstraum.

Sólarsella, eins og tíðkast hefur að kalla þær á íslensku, er í raun samsett úr mörgum litlum ljósspennurafhlöðum. Eitt ljósspennurafhlað í opinni rás getur að hámarki myndað 0,5–0,6 volta spennu.

Spenna og afl

Sólarsella (e. solar panel) er oftast samsett úr raðtengdum seríum af ljósspennurafhlöðum til þess að mynda hærri, nýtanlegri spennu. Hefðbundin spenna í opinni sólarsellurás er frá 21,6 V – 43,2 V en það fer eftir stærð panelsins og hvernig hlöðin eru innbyrðis tengd.

Stærð sólarsellu er gefin upp í wöttum og voltum. Við val á sólarsellu þarf að huga að báðum tölum. Það gengur ekki að vera með minni spennu en kerfið sem á að tengja við, en það er í góðu lagi að spennan sé hærri – það er hlutverk sólarsellustýringarinnar að umbreyta spennunni í straum (A). Passa verður þó að Voc fari ekki yfir það sem stýringin er gefin upp fyrir.

  • Dæmi: 215 W 24 V sella með 72 hlöðum – 36 hlöð raðtengd mynda par sem er hliðtengt til að fá 24 V. Voc = 36 × 0,6 V ≈ 21,6 V.
  • Nútíma 400–500 W sellur hafa oftast Voc á bilinu 40–50 V.
  • Bifacial sellur nýta einnig endurkast frá baki – gott í snjó.

Hvað þarf að hafa í huga við val?

  • Aflstærð (W) og hversu margar sellur komast fyrir
  • Opin spenna (Voc) og skammhlaupsstraumur (Isc) – þarf að passa við stýringu
  • Uppsetning: þak, veggur eða grind á jörðu
  • Stefna og halli – á Íslandi borgar sig oft brattur halli

Viltu ræða þitt kerfi?

Við hjálpum þér að velja réttan búnað – engin skuldbinding.